Pierścienie Newtona

Dzięki usilnej pracy różnych umysłów, spostrzeżono fakty, zbadano i odnaleziono dokładne  warunki ich powstania. Cała ta robota naukowa poprzedziła pracę kogoś innego: wysiłki Boyle’a i Hooke’a przygotowały drogę dla badań Newton’a nad optyką. Pokonał on trudności, nieprzezwyciężone dla Hooke’a i za pomocą dokładnych pomiarów oznaczył stosunek grubości błonki do barwy. W tym celu naprzód postarał […]
Napisał
Kwiecień 17, 2018

Spostrzeżenia Boyle’a i Hooke’a

Zjawiska z tej dziedziny pierwsze skłoniły umysł Hooke’a ku teorii falowej. Są to barwy cienkich przezroczystych warstewek jakiegokolwiek rodzaju, znane pod nazwą larw cieniach płytek. Pod tym względem niema rzeczy naukowo ciekawszej nad zwyczajną bańkę mydlaną. Pozwolę sobie tutaj nawiasem zaznaczyć jedną z trudności, które nastręczają się pionierowi wiedzy czystej pośród ludzi ,,praktycznych”, jakimi są […]
Napisał
Kwiecień 17, 2018

Interferencja światła

Zasada interferencji, jak to wykazaliśmy wcześniej, stosuje się do fal świetlnych tak samo jak do wodnych i dźwiękowych. Warunki interferencji są we wszystkich przypadkach jednakowe. Jeżeli dwa szeregi fal świetlnych jednakowej długości wychodzą jednocześnie ze wspólnego źródła, wówczas góra zbiega się z górą, dół z dołem i oba układy tworzą jeden podwójnej obszerności. Jeżeli oba […]
Napisał
Kwiecień 17, 2018

Analogia pomiędzy dźwiękiem i światłem

Zasadnicze odkrycie Tomasza Young’a w dziedzinie optyki polegało na wykazaniu, że zasada interferencji stosuje się i do światła. O wiele wcześniej filozof włoski Grimaldi dowiódł, że przy pewnych warunkach dwie cienkie wiązki światła, działając oddzielnie wytwarzają jasną plamkę na ścianie, razem zaś wzięte częściowo gaszą się wzajemnie i zaciemniają plamkę. Spostrzeżenie to było nader ważne; […]
Napisał
Kwiecień 17, 2018

Ruch falowy

Najtrudniejsze zadanie leży jeszcze przed nami. Ponieważ jednak możliwość wykonania trudnej pracy zależy najbardziej od dobrej woli, proszę więc o przygotowanie się do pracy, która na nas czeka. W najdawniejszych pismach starożytnych znajdujemy wzmianki, że powietrze przenosi dźwięk. Pogląd ten wygłasza Arystoteles, a wielki architekta Witruwiusz porównywa fale dźwiękowe z falami wody. Lecz istotny mechanizm […]
Napisał
Kwiecień 17, 2018

Teoria falowa światła

Jednocześnie z okresem powstania i istnienia teorii emisyjnej, jeden czy dwóch znakomitych uczonych przyjęli teorię inną. Dostarczają oni drugiego przykładu prawa, że przy tworzeniu teorii wyobraźnia naukowa powinna czerpać materiał ze świata faktów i z doświadczenia. Wiedziano od dawna, że dźwięk rozchodzi się po powietrzu falami, czyli drganiami; skoro umysł oswoił się z tą prawdą, […]
Napisał
Kwiecień 17, 2018

Teoria emisyjna światła

Przykład Newton’a wykazuje daleko jeszcze wyraźniej, że przy tworzeniu teorii fizycznych czerpiemy materiał ze świata faktów. Zanim przystąpił do rozważania światła, poznał on jak najdoskonalej prawa uderzeń ciał sprężystych, które dostrzegamy mniej lub więcej dokładnie przy grze na bilardzie. Co się tyczy spotkania widzialnych mas sprężystych, Newton wiedział, że kąt padania jest równy kątowi odbicia. […]
Napisał
Kwiecień 17, 2018

Powstanie i cel teorii fizycznych

Moglibyśmy doświadczenia nasze urozmaicać i rozszerzać aż do nieskończoności; wykazałyby one, iż zadziwiająco zapanowaliśmy nad sferą tych zjawisk. Lecz wykrylibyśmy w taki sposób tylko działanie czynnika, nie zaś sam czynnik. Umysł ludzki jednak jest tak ukształtowany, że nie zadowala się tylko powierzchownym poznaniem zjawisk przyrody. Jasność i zadowolenie występują dopiero po poznaniu zasad, wykazujących, że […]
Napisał
Kwiecień 17, 2018

Barwy barwników cz. 8

Kwestia zależności pochłaniania od układu cząsteczkowego należy do najsubtelniejszych i najtrudniejszych w fizyce. Nie jesteśmy jeszcze przygotowani, aby ją rozwiązać, lecz stopniowo do rozwiązania dojdziemy. Tymczasem warto objąć wzrokiem jeszcze raz całą sieć zależności, wykrytych przez nasze doświadczenia. Mamy przede wszystkim w świetle słonecznym nadzwyczajnie zawiły czynnik, złożony z niezliczonych rozmaicie łamliwych składników. Powtóre, znajdujemy, […]
Napisał
Grudzień 21, 2017

Barwy barwników cz. 7

Dokładniejsze badanie przekonało mnie, że szkło, przy tern spostrzeżeniu użyte, przepuszczało oba końce widma, czerwony i niebieski, gasząc część środkową. Fakt ten daje klucz do wyjaśnienia opisanego zjawiska. Delikatne wiosenne liście pochłaniają w przeważającej części światło niebieskie i do oka dochodzi głównie żółtawo-zielone, zawierające jednak sporo promieni czerwonych. Gdy patrzymy na takie liście przez szkło […]
Napisał
Grudzień 21, 2017